Uzun zamandır merakla beklenen ve Bill Gates’in Gözbebeği olarak nitelendirilen Windows Vista’nın yenilikleri, görselliğinin yanı sıra oldukça farklı ve çeşitli versiyonları ile kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayacak bir işletim sistemi olarak karşımıza çıkıyor. Bu makale ile Vista’nın yenilikleri hakkında bilgiler vermeye çalışacağım. Yeteri kadar doyurucu olacağını umuyorum.

Merakla
beklenen, Bill Gates’in gözbebeği diye adlandırılan Windows Vista’nın yenikleri
sadece görselliği ile sınırlı kalmıyor. Aero arayüzünün yanısıra gerek güvenlik
geliştirmeleri gerekse yeni teknoljilere uyumluluklar açısından zengin bir
yapıya sahip olduğu söylenebilir.

Şu sıralar
(2007 Ocak) piyasaya sürülmesi beklenen Vista’nın Business, Enterprise, Home
Premium, Home Basic ve Ultimate olmak üzere beş farklı versiyonu bulunuyor.

İsimlerinden de anlaşılacağı üzere Home Basic ve Home Premium bireysel
kullanıcılara hitap ediyor. Bu iki versiyonun farkı, Basic’de Aero görünümün
desteklenmemesi ve Premium versiyonunda Basic versiyonuna ek olarak Aero ve
Media Center arayüzünün desteklenmesidir.

Business
versiyonu ise Xp Professional’ın Vista karşılığı olarak tanımlanabilir. AD ve
Group Policiy desteğinin’nin yanısıra Aero arayüzü bu versiyonda da mevcut.

Business’in
bir üst modeli olan Enterprise versiyonunda ise yeni bir sürücü şifreleme
teknolojisinin bulunması ve Virtual PC Express gibi kurumsal yönelimli
uygulamaların bulunması fark yaratan özellikler arasında.

Adından da
anlaşılacağı üzere Ultimate versiyonu iş, mobilite ve eğlence dahil önceki Vista
versiyonlarının tüm özelliklerine sahip olarak karşımıza çıkıyor.

Bunların
yanısıra Çift işlemci desteği, AD ve Group Policy desteği, Roaming Profile
(Dolaşımdaki kullanıcı profili) desteği, EFS ve Shadow copy desteği, Grafik
arayüzlü yedekleme, Ofline Files (çevirim dışı dosya ve klasör) desteği, Folder
Redirection (Klasör yönlendirme), QoS (İlke tabanlı Önbellekleme), RMS (Hak
yönetim servisleri), NAP (Ağ erişim koruması), Smart Card desteği, Mobility
Center ve ISS desteği sadece Business, Enterprise ve Ultimate versiyonlarında
bulunuyor.

Sonraki
makalelerde bu konulardan bahsedeceğim.

Bu ilk
makalemde Vista’nın ilk bakışta farkedilecek yeniliklerinden ve Internet
Explorer’ın yeni yüzü olan 7.0 versiyonundan bahsedeceğim.

Resim 1

Önceden belirteyim ki Vista’nın Aero arayüzünü kullanabilmek için yeterli
donanıma sahip olmanız gerekiyor. Bunun için minimum konfigürasyon; 1 GHz. CPU
hızı, 1 GB RAM ve 128 MB AGP veya PCI-E VGA olmalıdır.

Resim 2

İlk bakışta farkedilen Start Menü’deki işlevsellik farklı bir deneyim sunmakta.
Windows’un öceki versiyonlarında bulunan kayar menüler yerine Windows Explorer
benzeri, aşağıya doğru açılan linkler bulunmakta. (Resim 2)

Resim 3

Kurulumla birlikte aktif halde gelen Gagdet Bar’ı yine Vista’nın yenilikleri
arasında… Takvim, saat, on-line hava raporu ve Cpu meter gibi yardımcı araçlar
isteğe bağlı olarak değiştirilebiliyor ve/veya yeni araçlar download
edilebiliyor. Bu tür araçlara alışık olmayanlar için tabiki kaldırılabiliyor.
(Resim 3)

Resim 4

Task bar’a (görev çubuğu) indirilen uygulamaların preview’i Media Player’daki
gibi izlenebiliyor.Bu görünüm için yukarıda belirtilen donanımlara ihtiyacınız
olacak. (Resim 4)

Resim 5

Yine taskbar’da minimize halde bulunan uygulamaların Alt + Tab tuş kombinasyonu
kulanarak art arda 3B olarak görünmesi Vistan’ın yeni Aero arayüzünün bir
parçası olarak karşımıza çıkıyor. (Resim 5)

Resim 6

Bu durumda da yeterli donanımlara sahip değilseniz aynı tuşları kullanarak
sadece bu görüntüyü elde edebiliyorsunuz. (Resim 6)

Resim 7

My Computer’ın işlevselliği SearchBar ile artırılmış. Bu sayede istenilen yere,
dosyaya veya klasöre ulaşım biraz daha kolaylaşmış görünüyor. AddressBar’ında,
bulunduğunuz klasörün tam yolunu görebiliyor hatta istediğiniz seviyeye tek
tıklama ile geri dönebiliyorsunuz. Barındırdığı kısayollar sayesinde ise bir çok
işlemi gerçekleştirebilmek için daha az zaman harcıyorsunuz. (Resim 7)

Resim 8

Alışılmışın dışında Task Manager’a (Görev Yöneticisi) farklı bir izleme arayüzü
eklenmiş. Bu arayüzde Cpu, Ram, Disk, ve Network performansınız hakkında hem
görsel hem de istatistiksel rapor alabilme olanağınız bulunuyor. (Resim 8)

Sıra geldi Internet Explorer’a…

Resim 9

İlk bakışta farkedilen ve daha önce Firefox’tan bildiğimiz Tab’lar halinde
açılan sayfalar oldukça kullanışlı bir arayüz oluşturmuş. Farklı
konfigürasyonlarla kullanılabilen Tab’lar, Firefox kullanıcılarını yeniden
kazanabilecek derecede iyi görünüyor. (Resim 9)

Resim 10

Görsel yenilik Tab’larla sınırlı değil. Tek tuşla tüm tabları tablo haline
dönüştürebilen IE7, bu yeniliği ile rakiplerine karşı kendini kanıtlamış gibi
görünüyor. (Resim 10)

Resim 11

IE7’ye özel bu yenilik, çıkış anında, açmış olduğunuz tabların bir sonraki IE
açılışında yeniden yüklenip yüklenmeyeceğini soruyor. Bu şekilde, ziyaret
ettiğiniz sayfalar bir sonraki oturumda yeniden karşınıza geliyor. (Resim 11)

Resim 12

Görsel yeniliklerin yanısıra, yine daha önceden Firefox’un başlattığı RSS
desteği IE’nin yeni sürümünde mevcut. (Resim 12)

Resim 13

Resim 14

RSS, belirli periyotlara göre update olması için programlanabiliyor. Tabiki
depolama ile ilgili ayrıntı unutulmamış. (Resim 14)

Resim 15

Haber gruplarına erişimin kolaylığı ile IE7 bu konuda da rakiplerine fark atmayı
planlıyor. (Resim 15)

Resim 16

IE7 ile gelen bir yenilik daha… Birden fazla başlangıç sayfası
tanımlayabiliyorsunuz. Böylece Explorer’ı her açtığınızda tanımlamış olduğunuz
adresler farklı tablarda açılabiliyor. Pek yararlı bir yenilik olarak görünmese
de sürekli olarak takip edilen sayfalara kolay yoldan ulaşmak isteyenler için
iyi bir çözüm. (Resim 16)

Resim 17

Önceki versiyonlarında sonradan yüklenebilen SearchBar (arama çubuğu) bu
versiyonla birlikte geliyor. Farklı SearchBar’ları download edebildiğiniz gibi
varsayılan SearchBar olarak da - örneğin - Google’ı kullanmasını
sağlayabiliyorsunuz. (Resim 17)

Resim 18

AdressBar’a yazılan url’in başına prefix (ön ek) ve sonuna suffix (son ek)
eklenmesini sağlayabiliyor veya engelleyebiliyorsunuz. (Ör: sistemuzmani => www.sistemuzmani.com
şeklinde değişebiliyor). Seçenek aktif haldeyken Ctrl+Shift+Enter tuş
kombinasyonu ile istenilen sayfaya perefix ve suffix eklemeden
erişebiliyorsunuz. (Resim 18)

Resim 19

Önceki IE versiyonlarında karşılaşılan cansıkıcı durumlar bir nebze olsun
giderilmiş durumuda. Bir web sayfasının çıktısını alırken küçük bir satır veya
url tanımlamasından dolayı sayfanın taşması ve sonucunda kağıt israfı bu
versiyonda daha iyi bir forma sokulmuş. (Resim 19)

Resim 20

Yine IE7’nin güvenlik adına geliştirdiği, şifre çalınmalarına karşı “Phishing”
özelliği rakiplerinin yeni versiyonlarında yayınlamak üzere kullandığı bir ilham
kaynağı oldu. AddressBar’a yazılan url’in açılmasından kısa bir süre önce küçük
bir tarama gerçekleştirerek zararlı içerikleri engelleyebiliyor. (Resim 20)

Vista’nın yeniliklerinin bu
kadarla sınırlı kalmadığını tekrar hatırlatarak diğer makalelerde görüşmek
üzere…

Kaynak: http://www.microsoft.com/windowsvista/